{"id":943,"date":"2025-01-29T14:59:22","date_gmt":"2025-01-29T14:59:22","guid":{"rendered":"https:\/\/cogniquest.eu\/for-teachers\/blog\/zastosowanie-strategii-metapoznawczych-w-pracy-z-uczniami\/"},"modified":"2025-02-04T16:29:59","modified_gmt":"2025-02-04T16:29:59","slug":"zastosowanie-strategii-metapoznawczych-w-pracy-z-uczniami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cogniquest.eu\/pl\/for-teachers\/blog\/zastosowanie-strategii-metapoznawczych-w-pracy-z-uczniami\/","title":{"rendered":"Zastosowanie strategii metapoznawczych w pracy z uczniami"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n

Termin metapoznanie <\/strong>odnosi si\u0119 do zdolno\u015bci jednostki do planowania, monitorowania, oceniania i wprowadzania zmian w swoim zachowaniu zwi\u0105zanych z uczeniem si\u0119, w celu skuteczniejszego radzenia sobie z wyzwaniami. Dla uczni\u00f3w posiadanie umiej\u0119tno\u015bci metapoznawczych <\/strong>oznacza, \u017ce s\u0105 oni w stanie rozpozna\u0107 swoje zdolno\u015bci poznawcze, potrafi\u0105 kierowa\u0107 w\u0142asnym uczeniem si\u0119, ocenia\u0107 swoje wyniki, zrozumie\u0107, co spowodowa\u0142o ich sukcesy lub pora\u017cki oraz potrafi\u0105 uczy\u0107 si\u0119 nowych strategii. <\/p>\n\n

Umiej\u0119tno\u015bci metapoznawcze<\/strong> s\u0105 przydatne w nauce wszystkich przedmiot\u00f3w, poniewa\u017c poprawiaj\u0105 spos\u00f3b, w jaki si\u0119 uczysz, a nie to, czego si\u0119 uczysz<\/strong>. S\u0105 one r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwe do nauczenia, w zwi\u0105zku z tym nauczyciele wszystkich przedmiot\u00f3w powinni pomaga\u0107 swoim uczniom w ich rozwijaniu. <\/p>\n\n

Chocia\u017c metapoznanie <\/strong>polega na tym, \u017ce uczniowie przejmuj\u0105 kontrol\u0119 nad w\u0142asnym uczeniem si\u0119<\/strong>, nauczyciel jest nadal potrzebny, aby pom\u00f3c im rozwija\u0107 umiej\u0119tno\u015bci i strategie. Zaleca si\u0119, aby uczy\u0107 metapoznania r\u00f3wnolegle z tre\u015bciami przedmiotowymi, zamiast organizowa\u0107 specjalne sesje dotycz\u0105ce \u201euczenia si\u0119 jak si\u0119 uczy\u0107\u201d lub \u201eumiej\u0119tno\u015bci my\u015blenia\u201d. <\/p>\n\n

Ca\u0142a lekcja musi by\u0107 zorganizowana w spos\u00f3b, kt\u00f3ry pozwala uczniom \u0107wiczy\u0107 strategie metapoznawcze. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c lekcje trzeba podzieli\u0107 na cztery etapy: Ty, Planowanie, Dzia\u0142anie i Ocena. <\/strong> <\/p>\n\n

    \n
  1. Etap \u201eTy\u201d<\/strong> polega na tym, \u017ce uczniowie rozpoczynaj\u0105 lekcj\u0119 od rozwa\u017cenia swojej wcze\u015bniejszej wiedzy na dany temat oraz wszelkich strategii, kt\u00f3re wcze\u015bniej stosowali, aby si\u0119 go nauczy\u0107. <\/li>\n\n\n\n
  2. Etap \u201ePlanowanie\u201d<\/strong> polega na wyznaczeniu uczniom zadania (celu nauki). Cel nauki musi by\u0107 jasny i precyzyjny. <\/li>\n\n\n\n
  3. Na etapie \u201eDzia\u0142ania\u201d<\/strong> uczniowie wykonuj\u0105 zadanie, monitoruj\u0105c na bie\u017c\u0105co swoje post\u0119py. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest podkre\u015blenie wszystkiego, co ich mo\u017ce dezorientowa\u0107, poniewa\u017c pokazuje to uczniom, \u017ce dezorientacja jest integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 procesu uczenia si\u0119. Rozpoznanie tego, czego nie rozumiemy, prowadzi r\u00f3wnie\u017c do lepszego metapoznania. <\/li>\n\n\n\n
  4. Na koniec, na etapie \u201eOcena\u201d<\/strong> (zwykle pod koniec lekcji), nale\u017cy da\u0107 uczniom czas na ocen\u0119 tego, czego si\u0119 nauczyli \u2013 jak skuteczna by\u0142a ich strategia w osi\u0105ganiu celu nauki? Co posz\u0142o dobrze, a co nie? Co mogliby zrobi\u0107 inaczej nast\u0119pnym razem i do jakich innych rodzaj\u00f3w problem\u00f3w mogliby zastosowa\u0107 t\u0119 strategi\u0119? <\/li>\n<\/ol>\n\n

    Aby uczniowie mogli rozwija\u0107 nowe strategie metapoznawcze<\/strong>, uczy\u0107 si\u0119 na swoich b\u0142\u0119dach i g\u0142\u0119boko zastanawia\u0107 si\u0119 nad tym, czego si\u0119 nauczyli, zadania, kt\u00f3re otrzymuj\u0105, musz\u0105 by\u0107 trudne (ale w zasi\u0119gu ich mo\u017cliwo\u015bci). Je\u015bli uczniowie dostaj\u0105 trudne zadanie do wykonania, istnieje wi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce zapami\u0119taj\u0105 informacje z tego zadania na przysz\u0142o\u015b\u0107, ni\u017c gdyby dostali zadanie zbyt \u0142atwe. Wa\u017cnym aspektem jest tutaj upewnienie si\u0119, \u017ce uczniowie s\u0105 zach\u0119cani do przej\u015bcia przez trzy fazy: planowania, monitorowania i oceniania<\/strong>. Poni\u017cszy przyk\u0142ad mo\u017ce pom\u00f3c lepiej zrozumie\u0107, jak to powinno wygl\u0105da\u0107 w codziennej praktyce, stosuj\u0105c metapoznanie w por\u00f3wnaniu do codziennego procesu nauczania bez u\u017cycia strategii metapoznawczych. <\/p>\n\n

    <\/p>\n\n

    Lekcja matematyki na dwa sposoby <\/h2>\n\n

    Klasyczne nauczanie <\/strong><\/p>\n\n

    W klasie pierwszej grupa uczni\u00f3w otrzyma\u0142a tub\u0119 Smarties. Poproszono ich o otwarcie pude\u0142ka, a nast\u0119pnie posortowanie zawarto\u015bci wed\u0142ug koloru. Po wykonaniu tego zadania uczniowie zostali poproszeni o stworzenie jak najwi\u0119kszej liczby dzia\u0142a\u0144 dodawania, u\u017cywaj\u0105c kolor\u00f3w. Uczniowie stworzyli wiele r\u00f3\u017cnych oblicze\u0144. U\u017cycie j\u0119zyka matematycznego by\u0142o pozytywne, podobnie, jak zapisy dokonywane przez uczni\u00f3w. <\/p>\n\n

    <\/p>\n\n

    Nauczanie z wykorzystaniem metapoznania<\/strong><\/p>\n\n

    Je\u015bli bardziej \u015bwiadomie wspieramy metapoznanie uczni\u00f3w, lekcja powinna rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 w bardziej otwarty spos\u00f3b od zadania pytania: Czego mo\u017cemy nauczy\u0107 si\u0119 z tuby Smarties?<\/strong> Mo\u017cemy da\u0107 uczniom troch\u0119 czasu na manipulowanie Smarties i zastanowienie si\u0119 nad pomys\u0142ami. Nast\u0119pnie mo\u017cemy skupi\u0107 si\u0119 na ich planowaniu, aby znale\u017a\u0107 najlepszy spos\u00f3b podej\u015bcia do problemu. Nast\u0119pnie mo\u017cemy zebra\u0107 r\u00f3\u017cne pomys\u0142y od uczni\u00f3w i zach\u0119ci\u0107 klas\u0119 do rozwa\u017cenia najlepszych. Podczas pracy nad pomys\u0142ami nauczyciel mo\u017ce zada\u0107 klasie (faza monitorowania) pytania: <\/p>\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n