{"id":892,"date":"2024-09-04T08:46:16","date_gmt":"2024-09-04T08:46:16","guid":{"rendered":"https:\/\/cogniquest.eu\/for-teachers\/blog\/czy-uczniowie-szkol-podstawowych-sa-przygotowani-do-rozwijania-umiejetnosci-metapoznawczych\/"},"modified":"2024-12-16T16:02:30","modified_gmt":"2024-12-16T16:02:30","slug":"czy-uczniowie-szkol-podstawowych-sa-przygotowani-do-rozwijania-umiejetnosci-metapoznawczych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cogniquest.eu\/pl\/for-teachers\/blog\/czy-uczniowie-szkol-podstawowych-sa-przygotowani-do-rozwijania-umiejetnosci-metapoznawczych\/","title":{"rendered":"Czy uczniowie szk\u00f3\u0142 podstawowych s\u0105 przygotowani do rozwijania umiej\u0119tno\u015bci metapoznawczych?"},"content":{"rendered":"\n<p>Umiej\u0119tno\u015bci metapoznawcze s\u0105 kluczowe dla rozwijania krytycznego my\u015blenia i autonomii w nauce, pozwalaj\u0105 uczniom<strong> my\u015ble\u0107 <em>o swoim my\u015bleniu<\/em><\/strong>, ocenia\u0107, jak si\u0119 ucz\u0105 i wprowadza\u0107 zmiany w swoich metodach. Ale czy uczniowie szk\u00f3\u0142 podstawowych s\u0105 gotowi na rozwijanie tych umiej\u0119tno\u015bci?  <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"264\" height=\"260\" src=\"https:\/\/cogniquest.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/image1.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-870\" style=\"width:320px;height:auto\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: Pexels<\/figcaption><\/figure>\n\n<p>Umiej\u0119tno\u015bci metapoznawcze pomagaj\u0105 uczniom zrozumie\u0107 i kontrolowa\u0107 sw\u00f3j proces uczenia si\u0119. Obejmuj\u0105 one zdolno\u015b\u0107 do: <\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>okre\u015blania tego, co ju\u017c wiedz\u0105, a czego musz\u0105 si\u0119 nauczy\u0107,<\/li>\n\n\n\n<li>wyboru odpowiedniej strategii do konkretnego dzia\u0142ania,<\/li>\n\n\n\n<li>monitorowania post\u0119pu i wprowadzania korekt, gdy co\u015b nie dzia\u0142a.<\/li>\n<\/ul>\n\n<p>Umiej\u0119tno\u015bci te <strong>nie s\u0105 wrodzone<\/strong>, wymagaj\u0105 <strong>nauczania i wzmocnienia<\/strong>, zw\u0142aszcza w m\u0142odym wieku.<\/p>\n\n<p>Chocia\u017c uczniowie starszych klas szk\u00f3\u0142 podstawowych <strong>maj\u0105 pierwsze mo\u017cliwo\u015bci rozwijania umiej\u0119tno\u015bci metapoznawczych<\/strong>, to tradycyjne systemy edukacyjne nie koncentruj\u0105 si\u0119 na nich systematycznie. W klasach zazwyczaj k\u0142adzie si\u0119 nacisk na realizowanie materia\u0142u i rozwi\u0105zywanie \u0107wicze\u0144, a uczniowie rzadko otrzymuj\u0105 wskaz\u00f3wki, <em>jak <\/em>si\u0119 uczy\u0107. Pozostawia im to ograniczon\u0105 zdolno\u015bci\u0105 do zrozumienia w\u0142asnego procesu uczenia si\u0119 i jego poprawy.   <\/p>\n\n<p>Niekt\u00f3rzy pedagodzy podejmuj\u0105 znacz\u0105ce wysi\u0142ki w\u0142\u0105czenia umiej\u0119tno\u015bci metapoznawczych do praktyki pedagogicznej. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 grecki system edukacyjny. W analizowanym programie nauczania wszystkich klas szko\u0142y podstawowej cz\u0119sto spotykamy termin \u201emetapoznanie\u201d, co wskazuje na konieczno\u015b\u0107 kszta\u0142cenia odpowiednich umiej\u0119tno\u015bci. Na przyk\u0142ad w osi \u201eMowa pisana \u2013 Czytanie\u201d dla ostatnich dw\u00f3ch klas szko\u0142y podstawowej, na poziomie dzia\u0142a\u0144, proponowane s\u0105 \u201e<strong>zadania rozwijaj\u0105ce metapoznanie uczni\u00f3w<\/strong> (np. etapy i sposoby rozumienia tekstu) oraz <strong>metaj\u0119zyk <\/strong>(odpowiednie s\u0142ownictwo i terminologia)\u201d (DEPPS-APS, 2003). Co wi\u0119cej, w ksi\u0105\u017cce nauczyciela klasy czwartej (w s\u0142owniczku) interesuj\u0105ce jest odniesienie do dw\u00f3ch bardzo wa\u017cnych termin\u00f3w metapoznawczych \u2013 <strong>metaj\u0119zyka <\/strong>i <strong>czynno\u015bci metaj\u0119zykowych<\/strong>.    <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"297\" height=\"297\" src=\"https:\/\/cogniquest.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/image2.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-875\" style=\"width:267px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/cogniquest.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/image2.jpeg 297w, https:\/\/cogniquest.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/image2-150x150.jpeg 150w\" sizes=\"(max-width: 297px) 100vw, 297px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: Pexels<\/figcaption><\/figure>\n\n<p>Podobne przyk\u0142ady mo\u017cna znale\u017a\u0107 w nauczaniu matematyki. W ksi\u0105\u017cce nauczyciela drugiej klasy szko\u0142y podstawowej jest napisane, \u017ce uczniowie nie rozwi\u0105zuj\u0105 zada\u0144 opartych na s\u0142owach kluczowych, ani przy u\u017cyciu wzor\u00f3w i regu\u0142. Ucz\u0105 si\u0119 podchodzi\u0107 do nich na podstawie <strong>swojej logiki<\/strong> i <strong>zdolno\u015bci my\u015blenia<\/strong>. Ucz\u0105 si\u0119 <strong>ocenia\u0107 informacje<\/strong>, \u0142\u0105czy\u0107 je w celu <strong>wyboru strategii<\/strong> rozwi\u0105zania problemu (niekoniecznie operacji matematycznej), <strong>weryfikowa\u0107 <\/strong>znalezione rozwi\u0105zanie przy u\u017cyciu innej strategii. Ucz\u0105 si\u0119 <strong>poprawia\u0107 <\/strong>problemy, <strong>uzupe\u0142nia\u0107 <\/strong>je oraz <strong>ocenia\u0107<\/strong>, czy maj\u0105 jedno czy wi\u0119cej rozwi\u0105za\u0144. <br\/>Umiej\u0119tno\u015bci metakognitywne pomagaj\u0105 wi\u0119c uczniom sta\u0107 si\u0119 bardziej <strong>autonomicznymi <\/strong>i pewnymi siebie <strong>w swoim procesie uczeniu si\u0119<\/strong>. Ucze\u0144, kt\u00f3ry wie, jak oceni\u0107 i dostosowa\u0107 swoj\u0105 strategi\u0119, jest lepiej przygotowany do sprostania przysz\u0142ym wyzwaniom edukacyjnym w miar\u0119 post\u0119p\u00f3w w nauce i przechodzenia do wy\u017cszej klasy, gdzie niezale\u017cne uczenie si\u0119 odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119.    <\/p>\n\n<p>Nauczyciele i rodzice mog\u0105 pom\u00f3c rozwija\u0107 te umiej\u0119tno\u015bci prostymi metodami:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Zach\u0119canie do samooceny:<\/strong> Zadawanie uczniom pyta\u0144 \u201eCo rozumiem, a co musz\u0119 powt\u00f3rzy\u0107?\u201d lub \u201eZ jakimi trudno\u015bciami si\u0119 zmaga\u0142em?\u201d.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wykorzystywanie informacji zwrotnej<\/strong>: Pomaganie uczniom w zastanowieniu si\u0119, co zrobili dobrze, a co mog\u0105 poprawi\u0107.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wzmacnianie krytycznego my\u015blenia<\/strong>: Tworzenie aktywno\u015bci, w kt\u00f3rych uczniowie zastanawiaj\u0105 si\u0119, jak rozwi\u0105za\u0107 dany problem, a nie tylko post\u0119puj\u0105 zgodnie z instrukcjami.<\/li>\n<\/ul>\n\n<p>Wszystkie powy\u017csze aspekty, a tak\u017ce wiele innych, zostan\u0105 podkre\u015blone w projekcie <strong>CogniQuest<\/strong>, zar\u00f3wno poprzez jego teoretyczn\u0105 zawarto\u015b\u0107 (Przewodniki), jak i poprzez proponowane praktyczne zastosowania (zestawy narz\u0119dzi, szablony, ksi\u0105\u017cki przygodowe, \u0107wiczenia refleksyjne).<\/p>\n\n<p>Podsumowuj\u0105c, mo\u017cna zgodzi\u0107 si\u0119, \u017ce w\u0142\u0105czenie metapoznania w program szko\u0142y podstawowej mo\u017ce pom\u00f3c uczniom sta\u0107 si\u0119 bardziej efektywnymi i autonomicznymi. Chocia\u017c ich przygotowanie w tej dziedzinie mo\u017ce by\u0107 dzisiaj ograniczone, to dzi\u0119ki odpowiedniemu wsparciu i wskaz\u00f3wkom mog\u0105 rozwija\u0107 te umiej\u0119tno\u015bci, k\u0142ad\u0105c fundamenty pod udan\u0105 podr\u00f3\u017c edukacyjn\u0105. <\/p>\n\n<p><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>DEPPS-APS Greek Language for Elementary School <\/em><a href=\"http:\/\/ebooks.edu.gr\/ebooks\/v2\/ps.jsp\">http:\/\/ebooks.edu.gr\/ebooks\/v2\/ps.jsp<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Fourth Grade Language_Teacher&#8217;s Book<\/em> <a href=\"http:\/\/ebooks.edu.gr\/ebooks\/handle\/8547\/203\">http:\/\/ebooks.edu.gr\/ebooks\/handle\/8547\/203<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><em>Second Grade Mathematics_Teacher&#8217;s Book<\/em> <a href=\"http:\/\/ebooks.edu.gr\/ebooks\/handle\/8547\/175\">http:\/\/ebooks.edu.gr\/ebooks\/handle\/8547\/175<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Umiej\u0119tno\u015bci metapoznawcze s\u0105 kluczowe dla rozwijania krytycznego my\u015blenia i autonomii w nauce, pozwalaj\u0105 uczniom my\u015ble\u0107 o swoim my\u015bleniu, ocenia\u0107, jak si\u0119 ucz\u0105 i wprowadza\u0107 zmiany w swoich metodach. Ale czy uczniowie szk\u00f3\u0142 podstawowych s\u0105 gotowi na rozwijanie tych umiej\u0119tno\u015bci? Umiej\u0119tno\u015bci metapoznawcze pomagaj\u0105 uczniom zrozumie\u0107 i kontrolowa\u0107 sw\u00f3j proces uczenia si\u0119. Obejmuj\u0105 one zdolno\u015b\u0107 do: Umiej\u0119tno\u015bci [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":874,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-892","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cogniquest.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/892","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cogniquest.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cogniquest.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cogniquest.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cogniquest.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=892"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cogniquest.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/892\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":893,"href":"https:\/\/cogniquest.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/892\/revisions\/893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cogniquest.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/874"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cogniquest.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=892"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cogniquest.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=892"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cogniquest.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}